
GEORGE IVANOVITSJ
GURDJIEFF
George
Ivanovitsj Gurdjieff werd op 13 januari 1872 geboren in de Griekse wijk
van Alexandropol, het huidige Gyumri in Armenië, toen onder
Russisch bewind. Het was een landstreek met een grote
variëteit aan religieuze opvattingen en sekten. Zijn zoektocht
naar spirituele en esoterische kennis begon aan het
einde van de 19e eeuw. Hij vond dit bij verschillende leermeesters,
kloosters en stromingen in Azië en het Midden-Oosten.
Gurdjieff maakte zijn inzichten vervolgens voor zichzelf tot een
coherent geheel. Vanaf 1912 treedt hij daarmee nadrukkelijk in de
openbaarheid in Rusland. Een groot deel van de essentie van zijn
filosofieën en inzichten staat beschreven in het boek: "Op
zoek naar het wonderbaarlijke". Dit boek is geschreven door een van
zijn prominentste Russische leerlingen, de filosoof Peter D. Ouspensky
(1878-1947). Op het hoogtepunt van de Russische revolutie trekt
Gurdjieff met een
aantal van zijn leerlingen via de Kaukasus door naar Constantinopel en
van daaruit via Berlijn naar Frankrijk. In Parijs zet hij uiteindelijk
(1922) zijn eigen instituut op: Het Instituut voor de Harmonische
Ontwikkeling van de Mens. Gurdjieff stierf op 29 oktober 1949 in
Parijs. Vierde weg
Het gedachtegoed van Gurdjieff, het zogeheten ‘Gurdjieff werk’, wordt ook wel beschreven als de Vierde Weg. De Eerste weg in deze beeldspraak is die van de fakir, de asceet, die zich richt op (het beteugelen van) de lichamelijkheid. De Tweede weg, de weg van de monnik, richt zich op (het beteugelen van) emoties en gevoelens. De Derde weg, de weg van de yogi, richt zich op (het beteugelen van) het denken en het intellect. De door Gurdjieff uitgewerkte Vierde weg was de weg van de "sluwe" mens. Die mens heeft kennis van de regels en normen van de eerste wegen, maar is geen volgeling van een daarbij behorend religieus of filosofisch systeem. De mens op de Vierde weg kiest bewust wat bruikbaar en nodig is voor zijn eigen ontwikkeling.
Muziek en The Movements
Muziek heeft een aparte plaats in het gedachtegoed van Gurdjieff. Tijdens zijn zoektochten door het Midden Oosten, Azië en Afrika komt Gurdjieff in contact met diverse Soefi-ordes, Boeddhistische centra en andere tradities. Hij hoort daar talloze spirituele liederen, gezangen en melodieën, en ziet heilige dansen. Uiteindelijk zal hij veel van die muziek, met de hulp van zijn leerling, de bekende Russische componist Thomas de Hartmann (1885–1956), omzetten in pianomuziek.
Deze muziek wordt ook gebruikt bij de door Gurdjieff uitgedachte
‘The Movements'. Dit zijn 'sacred dances', spiritueel
georiënteerde, uiterst complexe, strak ritmische
dansbewegingen. Zij vragen van de dansers een extreem hoge mate van
alertheid. The Movements beogen de danser te doen "ontwaken": zij
zouden hem uit het waak-slaap-bewustzijn naar het waak-waak-bewustzijn
brengen.**The Movements, begeleid op piano, zijn tijdens Mystic Festival 2008 te zien en te volgen. Zie festival programma.

